انواع تفنگ های ساچمه زنی

1- تفنگ ساچمه زنی " سر پر " و " ته پر "

تفنگ ساچمه زنی به دو دسته " سرپر " و " ته پر " تقسیم می شوند که استفاده از نوع سرپر آن دیگر رایج نبوده و منسوخ شده است. نوع ته پر آن شامل تفنگ های دولول و تک لول اند، که می توانند چخماقی (دنگی) و یا سوزنی (کوسه) باشند. در شمال ایران نوع اول را رودنگ و دومی (کوسه) را تودنگ می نامند.
تفنگ های تک لول شامل تک تیر ( کمرشکن ) و 3 تیر و 5 تیر و 7 تیر هستند که مکانیزم عملکرد 3 نوع اخیر می تواند به صورت نیمه اتوماتیک ( semi automatic ) و یا گلنگدنی ( bolt action ) و یا اهرمی (lever action ) و یا دستکش ( pump action ) عمل نمایند.

نمونه ای از یک تفنگ سرپر دولول بقل چخماقی

نمونه ای از یک تفنگ ساچمه زنی سر پر از نوع دولول روهم سوزنی

نمونه ای از یک تفنگ سرپر قدیمی

تفنگ ساچمه زنی دولول کمر شکن

تفنگ های دولول، کمر شکن بوده و شامل تفنک های دولول کنار هم (side by side) و یا روی هم ( over and under ) هستند که می توانند بصورت دوماشه ( double trigger )، تک ماشه ( single trigger ) و تک ماشه اختیاری ساخته شوند. تفنگ ساچمه زنی دولول ممکن است دارای یک لول ساچمه و یک لول گلوله زنی و یا خفیف باشند که آنها را سلاح های ترکیبی و یا combination guns می نامند.

تفنگ ساچمه زنی سه لول کمر شکن

نوع دیگری از تفنگ های کمرشکن، تفنگ های سه لول هستند که معمولا شامل دولول ساچمه زنی و یک لول گلوله زنی و یا دولول گلوله زنی و یک لول ساچمه زنی هستند.
این تفنگ های سه لول که در ظاهر همه کاره اند، به علت وزن سنگین و نیز نداشتن دقت لازم در گلوله زنی و نیز کارایی ناقص در ساچمه زنی در واقع عملکرد چندان خوبی ندارند و زیاد معمول نیستند. در گذشته تفنگ های کمرشکن قدیمی، چخماقی ( دنگی ) بوده ولی تفنگ های جدید سوزنی هستند که انواع جدید دارای سیستم پوکه پران می باشند در حالیکه تفنگ های قدیمی فاقد این فن آوری بودند.
در اکثریت قریب به اتفاق رشته های تیراندازی میدانی به اهداف پروازی از تفنگ های دولول روی هم با سیستم تک ماشه اختیاری استفاده می شود.

2- وزن تفنگ ساچمه زنی

در ورزش تیراندازی به سمت اهداف گلی در رشته skeet تفنگ ها سبک تر از تفنگ های رشته trap و trap double می باشند. وزن تفنگ های اسکیت بین 3 تا 4 کیلوگرم و چوک لول فراخ تر از تفنگ های تراپ و تراپ دوبل بوده و از سیلندر ( skeet cylinder ) تا modified متغیر است، طول لول تفنگ معمولا 70 سانتی متر یا 28 اینچ است.

در رشته تراپ و تراپ دوبل وزن تفنگ ها حدود 4 تا 5 کیلوگرم است و طول لول تفنگ در حدود 75 سانتی متر می باشد که بلندتر از رشته skeet است همچنین چوک لول تفنگ ها ( تنگی سر لول ها ) از improved cylinder تا تمام چوک ( full choke ) متغیر است.

منبع

-کتاب طبیعت گردی، شکار و تیراندازی نوشته دکتر امیر حسن مظهری

- تنظیم و ویراستار: ابراهیم همت آبادی؛ کارشناس فروش لوازم جانبی تفنگ، شکار و طبیعت